Ιστολόγιο "Σύνδεσμος Κληρικών Χίου" 18 χρόνια (2008-2026) συνεχούς και συνεπούς παρουσίας στο διαδίκτυο στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://syndesmosklchi.blogspot.gr/
Ἀπολυτίκιον Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου Ἦχος πλ. δ'. Ἡ τοῦ στόματός σου καθάπερ πυρσός ἐκλάμψασα χάρις, τὴν οἰκουμένην ἐφώτισεν, ἀφιλαργυρίας τῷ κόσμῳ θησαυροὺς ἐναπέθετο, τὸ ὕψος ἡμῖν τῆς ταπεινοφροσύνης ὑπέδειξεν. Ἀλλὰ σοῖς λόγοις παιδεύων, Πάτερ, Ἰωάννη Χρυσόστομε, πρέσβευε τῷ Λόγῳ Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν. Σύνδεσμος Κληρικών της Ιεράς Μητροπόλεως Χίου, Ψαρών και Οινουσσών, έτος ιδρύσεως 2007

Τετάρτη 4 Απριλίου 2012

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ο ΕΞ ΕΦΕΣΟΥ (1756 - 1801) Ο τιμώμενος στη Σάμο ένδοξος νεομάρτυς της ιστορικής Εφέσου

Μέσα στη σεπτή χορεία των ενδόξων νεομαρτύρων, οι οποίοι θυσίασαν την ίδια τους τη ζωή για την αγάπη του Χριστού και διδάσκουν τους σημερινούς νεοέλληνες με την ειλικρινή μετάνοια και την ακλόνητη πίστη τους, εξέχουσα θέση κατέχει ο Άγιος νεομάρτυς Γεώργιος, ο οποίος γεννήθηκε και ανατράφηκε στη Νέα Έφεσο της ιστορικής και αγιοτόκου Μικράς Ασίας, όπου και μαρτύρησε στις 5 Απριλίου 1801. 

Ο ένδοξος νεομάρτυς του Χριστού Γεώργιος Διζλάλογλου, του οποίου ο πατέρας ονομαζόταν Νικόλαος, γεννήθηκε το 1756 στη Νέα Έφεσο, που είναι γνωστή και με το όνομα Κουσάντασι. Όταν ενηλικιώθηκε, παντρεύτηκε και απόκτησε παιδιά.

Δηλώσεις Καρατζαφέρη για μισθοδοσία κλήρου - Ερώτημα Ι.Σ.Κ.Ε. προς την Ιερά Σύνοδο

Μακαριώτατε Άγιε Πρόεδρε, 
Σεβασμιώτατοι Άγιοι Συνοδικοί, 

Τήν 2αν Απριλίου έ.έ. στην τηλεοπτική εκπομπή της δημοσιογράφου κ. Έλλης Στάη στη ΝΕΤ, ο Πρόεδρος του ΛΑΟΣ κ. Γεώργιος Καρατζαφέρης δήλωσε ότι ¨Τόν Ιούνιο θα διακοπεί η μισθοδοσία των κληρικών από το Κράτος, διότι έτσι έχει συναποφασιστεί στό Μνημόνιο πού υπεγράφη¨. 

Ως ήταν φυσικό από την ως άνω δήλωση έχουν αναστατωθεί όλοι οι κληρικοί καί τα χιλιάδες μέλη των οικογενειών τους καί καθημερινά δεχόμεθα από όλα τα σημεία της Πατρίδος μας τηλεφωνικές κλήσεις. 

Διά την αποφυγή γενικότερης αναστατώσεως του Ιερού Κλήρου, υϊκώς παρακαλούμεν Υμάς, όπως παράσχετε ημίν έγκυρη ενημέ-ρωση διά το αληθές ή μη, της ως άνω δηλώσεως . 

Μετά του προσήκοντος σεβασμού 
Διά το Δ.Σ. Ι.Σ.Κ.Ε. 
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ 

Πρωτοπρεσβύτερος Γεώργιος Σελλής 

Κυριακή 1 Απριλίου 2012

Ιερώνυμος: «Η εκκλησία έχει δύναμη»

Συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου στο Mega 

Τη Δευτέρα 2 Απριλίου 2012 θα μεταδοθεί η συνέντευξη που παραχώρησε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος στην εκπομπή «Κοινωνία ώρα MEGA» και στους δημοσιογράφους Γιώργο Οικονομέα και Δημήτρη Καμπουράκη.

ΑΙΦΝΙΔΙΟΣ ΤΡΑΓΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Ο θάνατος τον μήνα αυτόν και η εκκλησιαστική κηδεία με δύο μάλιστα Αρχιεπισκόπους του θεατρικού συγγραφέως και σκηνοθέτου Θ. Αγγελοπούλου, τον οποίον ο μακαριστός Επίσκοπος Φλωρίνης Αυγουστίνος είχε αφορίσει το 1990 για το γύρισμα – κάτω από τη Μητρόπολή του και σχεδόν στην αυλή της εκκλησίας του –, της αντεθνικής ταινίας <<Το μετέωρο βήμα του πελαργού>>, έδωσε αφορμή σε ορισμένους να πουν πολλά εις βάρος του γέροντος Ιεράρχου και να <<αποκαλυφθώσιν εκ πολλών καρδιών διαλογισμοί>>. Και ταύτα εν ονόματι της τέχνης, στην οποία αποδίδουν υπεραξία, επί υποτιμήσει των παραδόσεων του γένους τους και παραχαράξει της ιστορίας του τόπου τους.

Ενα «χειροποίητο» μοναστήρι στις Σέρρες

Έχει ανακαινισθεί και αγιογραφηθεί με υλικά και πρακτικές που χάνονται στον χρόνο 

Η Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου στο Ακριτοχώρι Σερρών δεν είναι τυχαία δημοφιλής στους προσκυνητές : έχει χαρακτήρα ησυχαστηρίου, χωρίς να κλείνει την πόρτα στη χαρά της ζωής. Τηρεί το αγιορείτικο λατρευτικό τυπικό, χωρίς να χάνει την επαφή με τους επισκέπτες της.

Πέμπτη 29 Μαρτίου 2012

Γράμμα τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου πρός τόν Μακ. Ἀρχιεπίσκοπον Τσεχίας καί Σλοβακίας κ. κ. Χριστοφόρον.

Ἀριθμ. Πρωτ. 102

Μακαριώτατε Ἀρχιεπίσκοπε Τσεχίας καί Σλοβακίας, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ ἀγαπητέ καί περιπόθητε ἀδελφέ καί συλλειτουργέ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κύριε Χριστοφόρε, τήν Ὑμετέραν σεβασμίαν Μακαριότητα ἀδελφικῶς ἐν Κυρίῳ περιπτυσσόμενοι, ὑπερήδιστα προσαγορεύομεν.

Ἡ Ὑμετέρα φιλτάτη Μακαριότης γνωρίζει καλῶς ὅτι ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ἐν τῇ ὀφειλετικῇ διακονίᾳ πασῶν τῶν κατά τόπους Ἁγιωτάτων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν κινεῖται πάντοτε μετά τῆς δεούσης συνεπείας πρός τάς ἀρχάς τῆς Ὀρθοδόξου κανονικῆς παραδόσεως καί ὑπηρετεῖ πάντοτε τό καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον αὐτῶν, εἴτε διά τήν πρόληψιν εἴτε καί διά τήν θεραπείαν πάσης ἐνδεχομένης ἤ πιθανῆς παρεκκλίσεως ἐκ τῶν καθιερωμένων ὁρίων, ἅ ἔθεντο οἱ Πατέρες ἡμῶν.

Γράμμα τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου πρός τόν Μακ. Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. κ. Ἱερώνυμον.

Ἀριθμ. Πρωτ. 218

Μακαριώτατε Ἀρχιεπίσκοπε Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητὲ καὶ περιπόθητε ἀδελφὲ καὶ συλλειτουργὲ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κύριε Ἱερώνυμε, Πρόεδρε τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τὴν Ὑμετέραν σεβασμίαν Μακαριότητα ἀδελφικῶς ἐν Κυρίῳ κατασπαζόμενοι, ὑπερήδιστα προσαγορεύομεν.

Ἐπικοινωνοῦντες διὰ τῶν μετὰ χεῖρας ἀδελφικῶν ἡμῶν Πατριαρχικῶν Γραμμάτων πρὸς τὴν Ὑμετέραν λίαν ἡμῖν ἀγαπητὴν καὶ περισπούδαστον Μακαριότητα καὶ τὴν περὶ Αὐτὴν Ἱερὰν Σύνοδον τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἐπιθυμοῦμεν ἵνα καταστήσωμεν Ὑμᾶς κοινωνοὺς τῆς ἣν δοκιμάζει ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ἀγωνίας καὶ θλίψεως ἐκ τῶν δηλώσεων, ἐκδηλώσεων καὶ ἐν γένει κινήσεων ἐντὸς τῶν κόλπων τῆς Ὑμετέρας Ἐκκλησίας, καθ' ἃς ἐκφράζονται θέσεις καὶ ἐκτιμήσεις καὶ ἀπόψεις ἥκιστα συμβιβαζόμεναι πρὸς τὸ Ὀρθόδοξον ἦθος καὶ ἔθος, προκαλοῦσαι εὐρυτέραν ἀπορίαν, ἐγκυμονοῦσαι δὲ καὶ κινδύνους καὶ ἀπροβλέπτους συνεπείας διὰ τὴν ἑνότητα αὐτῆς ταύτης τῆς καθ' Ὑμᾶς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς.

Καθαίρεση Μητροπολίτου Τυάνων Παϊσίου και Επισκόπου Απαμείας Βικεντίου

Ἀνακοινωθέν ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου (28.03.2012).

Ἀνακοινοῦται, ὅτι κατά τήν σημερινήν συνεδρίαν τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου, ἐπί εἰσηγήσει τῆς Κανονικῆς Ἐπιτροπῆς καί κατόπιν ἐκτενοῦς συζητήσεως, ἐπεβλήθη ὁμοφώνως ἡ ποινή τῆς καθαιρέσεως, διά τά εἰς ἅ ὑπέπεσoν κανονικά παραπτώματα, εἰς τούς Μητροπολίτην Τυάνων Παΐσιον καί Ἐπίσκοπον Ἀπαμείας Βικέντιον, πρῴην Ἡγούμενον καί ἀναπληρωτήν αὐτοῦ, ἀντιστοίχως, τῆς ἐν Ἀστορίᾳ Νέας Ὑόρκης Ἱερᾶς Πατριαρχικῆς καί Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Ὁσίας Εἰρήνης Χρυσοβαλάντου, οἵτινες καί ἐπανήχθησαν εἰς τάς τάξεις τῶν μοναχῶν.

Για όλα τα θέματα της επικαιρότητας συζήτησε ο Μακαριώτατος με τους σπουδαστές της Σχολής Ευελπίδων

Στη Σχολή Ευελπίδων βρέθηκε σήμερα το πρωί ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, όπου είχε την ευκαιρία να συζητήσει με τους σπουδαστές για επίκαιρα θέματα.

Για τις αντιδράσεις στο διάλογο με τους Ρωμαιοκαθολικούς ο Μακαριώτατος είπε:

«Δεν κάναμε ποτέ εμείς διάλογο μόνοι μας, ως Ορθόδοξοι Έλληνες, με τους Καθολικούς. Ούτε οι Ρώσοι θα μπορούσαν να πάνε μόνοι τους. Ήρθαν όλοι οι Ορθόδοξοι, ψήφισαν και είπαν θα κάνουμε το διάλογο με τους Καθολικούς, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις και ορισμένους όρους. Έρχονται μερικοί Αρχιερείς –και επηρεάζουν και μερικούς λαϊκούς– και λένε “τι τον θέλουμε αυτόν τον διάλογο;”

Τετάρτη 28 Μαρτίου 2012

ΑΚΡΩΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟ - Ένας Αξιοπρεπής "ΝΑΥΑΡΧΟΣ''


'Οταν «έφυγε» ο Σπύρος Λούης

Ο διασημότερος Ελληνας στον κόσμο, Σπύρος Λούης, «έφυγε» την επομένη της εθνικής επετείου της επανάστασης του '21, λίγους μήνες πριν την εισβολή των Ιταλών στην Ελλάδα, το 1940.

Με αφορμή την κρίση που μαστίζει τη χώρα μας "Τι έτι σημείον … ζητούμεν ?" Του μακαριστού και αγιασμένου Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου

(Επιμέλεια: Γιώργος Φωτ. Παπαδόπουλος)

Επέβαλαν στη χώρα μας ένα πολύ μεγάλο εξωτερικό δημόσιο χρέος, τόσο μεγάλο που, όχι μόνον να μην μπορούμε να το ξεχρεώσουμε, αλλά ούτε τους τόκους αυτού του δανείου να μην προλαβαίνουμε. Με αυτό καταφέρνουν με εύλογη δικαιολογία να επιβάλλουν στο λαό ένα οικονομικό πρόγραμμα εξόντωσης έως εσχάτων. Θα επιβάλλουν συνεχώς νέα οικονομικά μέτρα, δυσβάσταχτα, φόρους ασήκωτους και πάρα πολλά άλλα μέτρα, έτσι ώστε να κάνουν το λαό να αγανακτήσει. Και τι θα πετύχουν με αυτό ? Ακούστε.

Τρίτη 27 Μαρτίου 2012

Αποστολή: καταστρέψτε την οικογένεια

«Οι πρόγονοί μας φύτευαν ελιές, αν και ήξεραν ότι δεν θα τις δουν να καρπίζουν» 
Κορνήλιος Καστοριάδης 

Κάποτε πλησίασε τον τροπαιούχο νομπελίστα μας ποιητή Γιώργο Σεφέρη, ένας ξένος διαπρεπής συνομιλητής, «πειράζων αυτόν και λέγων»: «Μα πιστεύετε σοβαρά ότι είστε πραγματικά απόγονοι του Λεωνίδα και του Θεμιστοκλή;». Απαντά ο Σεφέρης: «Όχι, είμαστε απόγονοι μονάχα της μάνας μας, που μας μίλησε Ελληνικά, που προσευχήθηκε ελληνικά, που μας νανούρισε με παραμύθια για τον Οδυσσέα, τον Ηρακλή, τον Λεωνίδα και τον Παπαφλέσσα, και ένιωσε την ψυχή της να βουρκώνει την Μεγάλη Παρασκευή, μπροστά στο ξόδι του νεκρού Θεανθρώπου». 
(Το απόσπασμα περιέχεται στο βιβλίο της Μερόπης Σπυροπούλου, «Οικογένεια ώρα μηδέν», εκδ. «Αρχονταρίκι», σελ. 131).

ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ 2012

Σύνοδος των εφήβων 2012



εκ της Συνοδικής επιτροπής επί της Χριστιανικής αγωγής και νεότητος

Σάββατο 24 Μαρτίου 2012

Αγίου Ανδρέου Κρήτης Λόγος εις τον Ευαγγελισμόν της Θεοτόκου

Του εν Αγίοις Πατρός ημών Ανδρέου Επισκόπου Κρήτης – λόγος εις τον Ευαγγελισμόν της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου.


Έφθασε σήμερα ή χαρά όλων των ανθρώπων και καταργεί την πρώτη κατάρα. Έφθασε Αυτός που ευρίσκεται παντού, για να τα γεμίση όλα με χαρά. Πώς ήλθε όμως; Χωρίς να περιβάλλεται από δορυφόρους, χωρίς να σύρει πίσω του τίς στρατιές των αγγέλων, δίχως μεγαλοπρεπή προσέλευση, αλλά ήσυχα και ήρεμα.

Λόγος εις τον Ευαγγελισμόν της Υπεραγίας Δεσποίνης ημών και Αειπαρθένου Μαρίας (Αγ. Νικόλαος Καβάσιλας)

Εάν πρέπει κάποτε να χαίρη ο άνθρωπος και να σκιρτά και να ψάλλη με ευφροσύνη, εάν υπάρχη μιά περίοδος που απαιτεί να λεχθή ό,τι υπάρχει πιο μεγάλο και πιο λαμπρό και που κάνει τον άνθρωπο να ποθή να έχη όσο το δυνατόν ευρύτερη σχέση, ωραιότερη έκφραση και δυνατώτερο λόγο, για να υμνήση τα μεγαλεία της, δεν βλέπω ποια άλλη μπορεί να είναι αυτή, αν όχι η σημερινή γιορτή.

Αφιέρωμα στην 25η Μαρτίου 1821

 

Σχετικές αναρτήσεις στο ιστολόγιό μας:

Μην ξεχάσετε: Γυρίζουμε μία ώρα μπροστά τα ρολόγια την Κυριακή

Oι δείκτες των ρολογιών θα πρέπει να ρυθμιστούν μία ώρα μπροστά (04:00 πμ) 
Σε ισχύ τίθεται από αύριο, Κυριακή, η εφαρμογή της θερινής ώρας. Στις 3 τα ξημερώματα οι δείκτες των ρολογιών θα πρέπει να ρυθμιστούν μία ώρα μπροστά (04:00 πμ). Η θερινή ώρα θα ισχύσει μέχρι την Κυριακή 28 Οκτωβρίου 2012.

Πηγή: www.aegeantimes.gr

Αν ήμουν στη θέση ...του Μητροπολίτη Χίου … θα μετατόπιζα το βάρος των σχεδιασμών μου.

Από τη στήλη

Τα εν ... Νίκο & εν Δήμω

(ο Νίκος Γεωργούλης εξωτερικεύει όσα τον πνίγουν μέσα του)

Αν ήμουν στη θέση ...του Μητροπολίτη Χίου … θα μετατόπιζα το βάρος των σχεδιασμών μου. Δεν λέω, κοινωνική πολιτική ασκείται με τα συσσίτια, διευρύνεται αισθητά ο χριστιανικός λόγος με τις διαλέξεις της κορυφής της χιακής Εκκλησίας, θεωρώ, όμως, ότι προτεραιότητα έ χ ο υ ν άλλα, στάσιμα εδώ και χρόνια, εκκλησιαστικά θέματα στο νησί.

Ανοιχτή επιστολή Σισανίου Παύλου προς Υπουργό Χρυσοχοΐδη

Το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων Romfea.gr, δημοσιεύει παρακάτω ανοιχτή επιστολή του Σεβ. Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης κ. Παύλου.

Η επιστολή του κ. Παύλου έχει ως εξής:

«Είτε το θέλουν οι τοπικές κοινωνίες είτε όχι, είτε το θέλετε, είτε όχι θα γίνει» είπε ο κ. Χρυσοχοΐδης και από τηλεοράσεως, αλλά και στους εκπροσώπους των τοπικών κοινωνιών δηλαδή στο Περιφερειάρχη Δυτ. Μακεδονίας, στον Αντιπεριφεριάρχη, στην Δήμαρχο Βοΐου, στον Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου Βοΐου τον οποίο απρεπώς διέκοψε και τον χαρακτήρισε σαν λαϊκιστή, «είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα» λέει βέβαια ο λαός μας και στους τοπικούς Βουλευτές, σχετικά με την δημιουργία στρατοπέδου συγκεντρώσεως, γιατί περί αυτού πρόκειται, στην Νεάπολη Κοζάνης.

Αρχιερατική Προηγιασμένη Θ. Λειτουργία και η 3η Ιερατική Σύναξη στα Μεστά

ΕΓΚΥΚΛΙΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
Π ρ ό ς
τόν Ἱερόν Κλῆρον
τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως
Διά τοῦ παρόντος, γνωρίζομεν εἰς ὑμᾶς, ὅτι τήν προσεχῆ Δευτέραν, 26ην Μαρτίου ἐ. ἔ., θέλει τελεσθῆ Ἀρχιερατική Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία εἰς τόν Ἱερόν Ναόν Ταξιαρχῶν Μεστῶν, μετά τό πέρας τῆς ὁποίας θά πραγματοποιηθῇ ΙΕΡΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΞΙΣ.
Ὅθεν, προσκαλεῖσθε, ὅπως προσέλθητε καί συμμετάσχητε εἰς τάς ἐν λόγῳ λατρευτικάς καί ποιμαντικάς ἐκδηλώσεις.
Ὁ Μητροπολίτης

Χειροτονία Μητροπολίτου Χίου κ. Μάρκου (βίντεο 4 ωρών)

Παρασκευή 23 Μαρτίου 2012

Δήλωση Μακαριωτάτου για την αξιοποίηση της περιουσίας της Ι.Α.Α. και εν γένει της Εκκλησίας

O Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος έκανε σήμερα την ακόλουθη δήλωση: "Είναι απορίας άξιον πως κάθε φορά που η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και εν γένει η Εκκλησία της Ελλάδος επιχειρούν να αξιοποιήσουν νομίμως την περιουσία τους, προς όφελος του ελληνικού λαού που δοκιμάζεται σκληρά, παρουσιάζονται αίφνης πάσης φύσεως προσκόμματα, ενδεδυμένα με τον μανδύα κάθε είδους ευαισθησιών, από πρόσωπα των οποίων η κοινωνική προσφορά και αλληλεγγύη περιορίζεται απλά και μόνο σε βαρύγδουπες, δακρύβρεχτες και δήθεν ιδεολογικά φορτισμένες διακηρύξεις.

Οι Αρχιερείς και η Επανάσταση του 1821

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Η Επανάσταση τού 1821 δέν ήταν προϊόν ενός στιγμιαίου ενθουσιασμού, αλλά αποτέλεσμα μεγάλης προετοιμασίας. Λέγοντας αυτό δέν εννοώ μόνον τήν διεργασία πού έγινε από τήν Φιλική Εταιρεία, αλλά τήν προσπάθεια διάσωσης τής συνείδησης τού Γένους στίς καρδιές τών υποδούλων καί διατήρησης τής φλόγας τής ελευθερίας. Όσο καί νά θέλη κανείς νά μυωπάζη, δέν μπορεί νά αρνηθή τήν μεγάλη προσφορά τής Εκκλησίας γιά τήν διατήρηση τής αυτοσυνειδησίας τού Γένους καί τήν αναζήτηση τής ελευθερίας καθ' όλη τήν διάρκεια τής δουλείας.