Πέμπτη, 30 Δεκεμβρίου 2010

Ο θρησκευτικός όρκος και ο θαρραλέος Γόρτυνος Ιερεμίας

Του Νίκου Παπαχρήστου από το AMEN.gr

Ο θρησκευτικός όρκος έχει απασχολήσει πολλές φορές και την Πολιτική και την Εκκλησία. Και να που και πάλι έρχεται στην επικαιρότητα με το επεισόδιο στη Δημητσάνα. 

Η Πολιτική και οι Πολιτικοί μοιάζουν διχασμένοι. Από τη μια πλευρά εκείνοι οι εκπρόσωποι του λαού που θέλουν πριν ξεκινήσουν το υπούργημά και την βουλευτική τους πορεία να δώσουν όρκους εντιμότητας επί του Ιερού Ευαγγελίου – λες και αυτοί οι όρκοι είναι που θα κρατήσουν για παράδειγμα κοντά τα χέρια τους! Και από την άλλη οι «εκσυγχρονιστές» πολιτικοί που χαρακτηρίζουν «αναχρονισμό» την θρησκευτική ορκοδωσία. 

Και η Εκκλησία; Οι Ιεράρχες επίσης μοιάζουν να μην έχουν μια ενιαία τοποθέτηση. Οι περισσότεροι δείχνουν να θεωρούν ότι πρόκειται για ένα σημαντικό προνόμιο. Και πράγματι, δείχνει να είναι. Πρόεδροι και Πρωθυπουργοί, Υπουργοί και Βουλευτές, Περιφερειάρχες, Νομάρχες, Δήμαρχοι και Κοινοτάρχες, Ανώτατοι Κρατικοί Λειτουργοί και λοιποί προύχοντές αιρετοί και διορισμένοι έδωσαν όρκους επί του Ιερού Ευαγγελίου ενώπιον Αρχιεπισκόπων και Μητροπολιτών, Πρεσβυτέρων και Διακόνων. Επανέλαβαν με στόμφο και σοβαρότητα τα λόγια του Όρκου, θυμιατίστηκαν και ασφαλώς φωτογραφήθηκαν με τους εκπροσώπους της Ιεραρχίας.

Είναι η στιγμή που η Εκκλησία – σε προφανή συνέχεια αρχαίων εθίμων και των πιο πρόσφατων επιλογών της Βαυαροκρατίας και των ανθρώπων του Όθωνα – φαίνεται να κυριαρχεί επί της κοσμικής εξουσίας ως κατά κάποιο τρόπο εκπρόσωπος της υπερκόσμιας-Θεϊκής εξουσίας. Και έτσι ορκίζει πρόσωπα, αρκετά από τα οποία όπως αποδεικνύεται εκ των υστέρων, όχι μόνο δεν σέβονται τον όρκο που δίνουν αλλά καταπατούν ακόμα και την ουσία των λόγων του Ευαγγελίου. Είναι εκείνοι που προφανώς εννοεί στο πρόσφατο ανακοινωθέν της, στο «Προς το Λαό» , η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος οι οποίοι συνέβαλαν ώστε να φτάσει εδώ που έφτασε η χώρα μας. Όλοι αυτοί ορκίστηκαν επί του Ιερού Ευαγγελίου, στο όνομα Του και στης Αγίας και Ομοουσίου Τριάδας. Ορκίστηκαν – όχι μόνο μια φορά- και μετά, επικαλούμενοι – προφανώς - το Έλεος του Θεού, σμπαράλιασαν την Ελλάδα. 

Θυμάμαι, σε συνέντευξη που μου παραχώρησε πριν δυο χρόνια τέτοιες μέρες, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, σε σχετική ερώτηση, είχε απαντήσει ότι δεν αποτελεί πρόβλημα για την Εκκλησία η κατάργηση του Όρκου. «Η κατάργηση του θρησκευτικού όρκου δεν δημιουργεί πρόβλημα στην Εκκλησία. Αντιθέτως, είναι συνέπεια της διδασκαλίας της, σύμφωνα με την οποία το «ναι» πρέπει να είναι «ναι» και το «όχι», «όχι». Άλλωστε, υπάρχει και η προτροπή της Αγίας Γραφής: “μη ομόσαι όλως”», είχε πει ορθά κοφτά ο Αρχιεπίσκοπος, ερωτηθείς αν η Εκκλησία θα έπρεπε να επανεξετάσει το ζήτημα του θρησκευτικού όρκου που δίνουν πολιτικοί και κρατικοί λειτουργοί.

«Ως προς τους πρωτεργάτες των σκανδάλων και των οικονομικών καταχρήσεων οποιαδήποτε μορφή όρκου δεν γίνεται φραγμός, όταν ο έσω άνθρωπος έχει ισοπεδωθεί» είχε προσθέσει αναφερόμενος σε εκείνους που, καίτοι ορκίστηκαν επί του Ευαγγελίου, ενεπλάκησαν σε οικονομικής ή άλλης φύσεως σκάνδαλα.

Βέβαια από τότε η Ιεραρχία δεν ανέλαβε καμία σχετική πρωτοβουλία για το ζήτημα. Ίσως γιατί η Ιεραρχία προτιμά να βλέπει την σημειολογία του προνομίου. Το οποίο στην πραγματικότητα την υποχρεώνει να ορκίζει όλους τους προαναφερθέντες συμφώνως με τις προβλέψεις του Νόμου. Και στο σημείο αυτό η εικονική υπεροχή της Ιεραρχίας, κατά την στιγμή της ορκωμοσίας – που αναφέραμε πιο πάνω- «συναντά» την αλήθεια της υπερίσχυσης των κοσμικών νόμων έναντι όσων ορίζουν οι Ιεροί Κανόνες. Γιατί η κοσμική Εξουσία αποφάσισε για τους δικούς της ψηφοθηρικούς λόγους να υποχρεώνει τους Ιεράρχες της Εκκλησίας να ορκίζουν τους εκπροσώπους την Πολιτείας. 

Και ερχόμαστε στο επεισόδιο της Δημητσάνας. Καταρχήν να αναφέρουμε ότι ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και Μεγαλουπόλεως Ιερεμίας, σεβαστός και πράος Ιεράρχης, λόγιος και πανεπιστημιακός καθηγητής, διαλλακτικός και διαλεκτικός, ουδέποτε απασχόλησε την κοινή γνώμη με ακραίες δηλώσεις και ενέργειες. Πρόκειται για έναν εκλεκτό κληρικό, ακέραιο και με υψηλό αίσθημα ευθύνης και ποιμαντικής μέριμνας. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που είναι ιδιαίτερα αγαπητός στους ανθρώπους του τόπου που η Εκκλησία του ανέθεσε να διαποιμάνει.

Αυτός λοιπόν ο ταπεινός κληρικός μάλλον αιφνιδιάστηκε όταν μετά την τελετή Ορκωμοσίας του δημάρχου Γορτυνίας Ιωάννου Γιαννοπούλου κάποιος παριστάμενος που δήλωσε ότι ανήκει στη «Λαϊκή Συσπείρωση» (ΚΚΕ) ζήτησε να καταγραφεί στα πρακτικά ότι βάσει νόμου δεν θα έπρεπε να γίνει θρησκευτική ορκωμοσία και να παρίστανται στην αίθουσα ιερείς. «Να καταγραφεί ότι υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματα του λαού» φώναξε ο εκπρόσωπος της παράταξης λες και όλος ο ελληνικός λαός τον εξουσιοδότησε να αντιδράσει. 

Ακολούθησαν, όπως μπορείτε να δείτε και στο σχετικό βίντεο, μερικά δευτερόλεπτα αμηχανίας.

Ο Μητροπολίτης Ιερεμίας ζήτησε να απαντήσει και ποιος είδε τον Θεό και δεν φοβήθηκε. Αγανακτισμένος από την αντιδραστική στάση του πολιτικού εκπροσώπου, ο κ.Ιερεμίας τον επέπληξε. Επέκρινε όμως και την σιωπή της πλειοψηφίας που έβλεπε αλλά δεν τολμούσε να μιλήσει.

Πολύ καλά έκανε ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και αντέδρασε. Γιατί πολύ απλά υπερασπίστηκε αυτό για το οποίο τον ΚΑΛΕΣΑΝ να κάνει. Γιατί δεν πήγε μόνος του εκεί. Η Πολιτεία τον κάλεσε. Για τους δικούς της λόγους. Αλλά τον κάλεσε. Οπότε όφειλε και να τον προστατεύσει. Και να προστατεύσει την τελετή για την οποία ο Μητροπολίτης εκλήθη. Αλλά φευ! Για τους πολιτικούς είπαμε αποτελεί μια τυπική διαδικασία μέσα στις πολλές ευκαιρίες που έχουν για άγρα ψήφων. 

Μπράβο στον Μητροπολίτη Ιερεμία γιατί τους είπε κατάμουτρα αυτό που ολόκληρη η Ιεραρχία θα έπρεπε να είχε πει εδώ και καιρό. Πως αν δεν θέλουν τον κλήρο, αν δεν σέβονται την τελετή και αν δεν σέβονται την ιστορία και την παράδοση τότε οι Ιεράρχες και η Εκκλησία δεν μπορεί να αποτελούν ούτε το άλλοθι των πράξεων των πολιτικών, αλλά ούτε και ένα φολκλορικό συμπλήρωμα των ψηφοθηρικών διαθέσεών τους. 

Ήρθε η ώρα η Ιεραρχία να αναλάβει αυτή την πρωτοβουλία που θα δείξει πως και στην πράξη αποδοκιμάζει πρακτικές και συμπεριφορές όσων επιχειρούν να εκμεταλλευτούν το θρησκευτικό συναίσθημα του πιστού λαού.

Δεν υπάρχουν σχόλια: