ΑΠΟ τον αγαπητό µας κ. Πάνο Καρασούλη από το µακρινό Βανκούβερ, το παρακάτω µήνυµα, µέσω του∆ηµήτρη Φρεζούλη,προς τον Μητροπολίτη Χίου: «Αν δεις τον Σεβασµιότατο π. Μάρκο διαβίβασέ του τα σέβη µου και ότι ο θείος του Στελλίκος, συµµαθητής και φίλος µου, θα αγάλλεται παρακολουθώντας τη διαδροµή του. Πες του ακόµη, ότι στα αποκαλυπτήρια της προτοµής του θυµιανούση ∆εσπότη Ιωακείµ Στρουµπή, θυµάµαι να διαβάζει ο ίδιος την επιστολή του ∆ιονυσίου προς την Ιερά Σύνοδο για την αποκατάστασή του. Αναµένουµε τη συνέχεια. Σας χαιρετώ µε αγάπη, Παναγιώτης». Σεβασµιότατε, επειδή δεν σας είδαµε σας το παραθέτουµε γραπτώς.
ΑΓΑΠΗΤΕ Γιάννη, ∆ιάβασα πρόσφατα στην «ΑΛΗΘΕΙΑ» αναφορά στο αίτηµα για την ηθική αποκατάσταση του αείµνηστου Μητροπολίτη Ιωακείµ Στρουµπή. Είδα λοιπόν να γράφεις ότι το αίτηµα αυτό µάλλον δεν συζητήθηκε ποτέ στην Ιερά Σύνοδο. Με την ευκαιρία αυτή θέλω να σε ενηµερώσω, µαζί και τους αναγνώστες σου, για τα παρακάτω: Όπως θυµόµαστε, το παγχιακό αίτηµα για την αποκατάσταση του Ιωακείµ, διατυπώθηκε σε δυο οµόφωνα ψηφίσµατα του ∆ηµοτικού και Νοµαρχιακού Συµβουλίου Χίου πριν από δυόµισι χρόνια περίπου.
Φέτος οι έναρξη των εκδηλώσεων της Χιώτικης παροικίας Αττικής άνοιξε στον ιστορικό χώρο του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσού με την παρουσίαση του βιβλίου «Ο Μητροπολίτης Χίου Ιωακείμ Στρουμπής», του Δρ. Ανδρέα Φρ. Μιχαηλίδη. Από τον τίτλο του πονήματος και μόνο, καταλαβαίνεις ότι δεν έχεις να κάνεις με μια ακόμα ανιαρή παράτα στην οποία για διάφορους λόγους πρέπει να παρευρεθεί ο καθένας μας. Την Παρασκευή, ο λαός ενός ολόκληρου νησιού απαιτούσε από την επίσημη εκκλησία την δικαίωση «Ξεχωριστού» ιεράρχη. Του Ιωακείμ Στρουμπή. Οι εκδόσεις «άλφα πι», είχαν φροντίσει σχολαστικά τις λεπτομέρειες που οδηγούν στην επιτυχία. Είχαν επιλέξει τον σωστό χώρο. Τους κατάλληλους για την περίσταση ομιλητές. Με ανακοινώσεις στα ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά, αλλά και με πανέμορφες προσκλήσεις είχαν γνωστοποιήσει το γεγονός.
Ίσως, «Πανχιακό Κάλεσμα» να είναι ο πλέον αρμόζων τίτλος για την περίσταση μια και αφορά όλη την Χιακή παροικία της Αττικής και όχι μόνο ! Αναφέρομαι στην πρόσκληση του «ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ» και του Χιώτικου εκδοτικού οίκου «άλφα πι», των αδελφών Αντώνη και Γιάννη Παληού, για την Παρουσίαση του βιβλίου «Ο Μητροπολίτης Χίου Ιωακείμ Στρουμπής». Η εκδήλωση θα λάβει χώρα, στον φιλόξενο, χώρο της Αίθουσας Τελετών του ιστορικού συλλόγου στον χώρο της οποίας οι Χιώτες έχουμε απολαύσει μοναδικές στιγμές απολαμβάνοντας έργα ή ομιλίες συμπατριωτών μας. Στην προκειμένη περίσταση τα πάντα συντελούν ώστε η παρουσία μας να είναι επιβεβλημένη. Καταρχήν η υπόθεση αυτού καθεαυτού του βιβλίου, πραγματεύεται ένα θέμα ηθικής αποκατάστασης και τάξης πέρα από τα στενά γεωγραφικά όρια του νησιού μας.
Ο ακούραστος φιλίστορας Δρ. Ανδρέας Φρ. Μιχαηλίδης, πρόσφατα βραβευμένος με ειδικό έπαινο από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, παραθέτει διεξοδικά όλες τις ιστορικές παραμέτρους και τα διαδραματισμένα αυτής σκοτεινής για το Έθνος μας εποχής.
ΕΠΑΙΝΕΤΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΠΡΟΣ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΗΣΤΕ ΤΟΝ ΠΡΩΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΧΙΟΥ ΙΩΑΚΕΙΜ ΣΤΡΟΥΜΠΗ
«Εκοιμήθη πάμπτωχος»
16/7/2009
Στη συνείδηση του κόσμου αυτό έχει ήδη γίνει, απόδειξη η κοσμοσυρροή στην παρουσίαση του βιβλίου του γιατρού Ανδρ. Μιχαηλίδη στη μνήμη του πρώην Μητροπολίτη Χίου Ιωακείμ Στρουμπή. Ο Χίου Διονύσιος προσθέτει σήμερα στην ποιμαντορία του άλλη μία επαινετή ενέργεια, καλώντας την Ι. Σύνοδο να αποκαταστήσει και τυπικά τον εκλειπόντα Μητροπολίτη, που το εμφυλιοπολεμικό κλίμα ανάγκασε σε παραίτηση, κάτι που ήδη εμπράκτως το έχει κάνει η χιακή εκκλησία. Έτσι, με ημερομηνία 11/7/09 έστειλε στην Ι. Σύνοδο της εκκλησίας της Ελλάδας την παρακάτω επιστολή: «Ευσεβάστως αποστέλλομεν Υμίν, συνημμένως, την υπ’ αριθ. 111/2009 ομόφωνον Απόφασιν του Νομαρχιακού Συμβουλίου Χίου, ως και την υπ’ αριθ. 215/2009 τοιάυτην του Δημοτικού Συμβουλίου Χίου, περί αποκαταστάσεως του αειμνήστου πρώην Μητροπολίτου Χίου Ιωακείμ Στρουμπή, συνηγορούντες ενθέρμως, όπως αγαθυνθή η Ιερά Σύνοδος και εκγίνη τούτο. Ήδη, το έτος 2010, συμπληρώνονται 60 έτη από της εις Κύριον εκδημίας αυτού, ημείς δε, από της καταστάσεως ημών εις την Ιεράν Μητρόπολιν Χίου, αδιαλείπτως, εις πάσαν Θείαν Λειτουργίαν, κατά την Μεγάλην Είσοδον, μνημονεύομεν αυτού, εις την οικείαν θέσιν των αειμνήστων Προκατόχων ημών. Ωσαύτως, μετά την Θ. Λειτουργίαν της Πανηγύρεως του Ιερού Ναού Αγίου Ευστρατίου Θυμιανών, εις τον αύλειον χώρον του οποίου ευρίσκεται ο τάφος του, τελούμεν “Τρισάγιον”, τη συμμετοχή των Αρχών και πλήθους πιστών. Έχομεν δε ακούσει εδώ εις την Χίον, ότι πολλά καλά επήγασαν εκ του αοιδίμου τούτου Επισκόπου, ο οποίος, σημειοτέον, ότε εκοιμήθη, ήτο πάμπτωχος».
ΜΕ ΜΙΑ προσέλευση μεγάλη που έχουμε την αίσθηση ότι ξεπέρασε και την πιο αισιόδοξη προσδοκία παρουσιάστηκε το βιβλίο του Ανδρέα Μιχαηλίδη για το Μητροπολίτη Χίου Ιωακείμ Στρουμπή το απόγευμα του Σαββάτου στον αυλόγυρο της εκκλησίας του Αγίου Ευστρατίου στα Θυμιανά. Μια προσέλευση που είχε ως στόχο και σκοπό να τιμήσει τη μνήμη ενός ιεράρχη, ο οποίος μπορεί να έχει δικαιωθεί, εδώ και πολλά χρόνια, στη συνείδηση όλων σχεδόν των Χίων, αλλά ακόμα «περιμένει» τη δικαίωσή του από την επίσημη εκκλησία. Διοργανωτές της εκδήλωσης οι Εκδόσεις άλφα πι των Αντώνη και Γιάννη Παληού και ο Μορφωτικός Εκπολιτιστικός Όμιλος Θυμιανών, την οποία τίμησαν με την παρουσία τους εκπρόσωποι της Εκκλησίας, η πολιτική ηγεσία, πολλοί Θυμιανούσοι, όπως και πολλοί από τη χώρα. Ο αυλόγυρος της εκκλησίας στην κυριολεξία γέμισε ασφυκτικά, ενώ πολλοί αναγκάστηκαν να την παρακολουθήσουν όρθιοι.Συντονιστής της παρουσίασης, ο αντιστασιακός Πάνος Καρασούλης, κύριος ομιλητής ο Μιχάλης Βαρλάς, ιστορικός, υπεύθυνος του τμήματος Γενεαλογίας και Προφορικής Ιστορίας του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού και ο Σιδερής Τσούρος, πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Χίου, ο οποίος μίλησε για τη νομική προέκταση του θέματος.
Ένα έντιμο βιβλίο
ΟΠΩΣ επισήμανε ο Μιχάλης Βαρλάς «ο Ανδρέας Μιχαηλίδης κατόρθωσε να κάνει ένα βιβλίο έντιμο που από μόνο του ξεπερνά τους προβληματισμούς για την αναγραφή των ονομάτων ή τις ενδεχόμενες αντιδράσεις από πλευράς των οικογενειών των κατηγόρων αλλά και από τους πολιτικούς επιγόνους τους, αν υπάρχουν τέτοιοι στη Χίο. Αποκαλώ το βιβλίο έντιμο, γιατί δεν προσπαθεί ούτε κατ’ελάχιστον να μας ξεγελάσει για τις προθέσεις του συγγραφέα αλλά και γιατί ο Ανδρέας Μιχαηλίδης χρησιμοποιεί με εξαιρετική συνέπεια μια πολύ πυκνή τεκμηρίωση για να στηρίξει τα επιχειρήματά του. Η τελευταία φράση που διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο τού βιβλίου είναι εύγλωττη για τα κίνητρα της έκδοσης. “Ο Ιωακείμ παραμένει ο μόνος εαμικός Μητροπολίτης ο οποίος δεν αποκαταστάθηκε από την επίσημη Εκκλησία μέχρι σήμερα”.»
Ένας δεσπότης ακτιβιστής
ΣΤΗ συνέχεια ο ομιλητής, αφού αναφέρθηκε στην ιστορική δράση του Ιωακείμ στους Μακεδονικούς αγώνες, αλλά και υπέρ του Πατριαρχείου, όπως επίσης και στην εμπλοκή του στο Βενιζελικό κίνημα υπογράμμισε ότι «ο Ιωακείμ ήταν ένας δεσπότης ακτιβιστής, κοινωνικός, πολιτικός, άνθρωπος μιας εποχής που έφευγε πια και αποτελούσε τροχοπέδη για τη νέα κατάσταση πραγμάτων». «Είναι εμφανές» τόνισε ο Μιχάλης Βαρλάς «ότι σε μεγάλο βαθμό κάτω από τις ανόητες και κοινότοπες καταγγελίες κατά του μητροπολίτη υποφώσκει η διεκδίκηση του ελέγχου των κοινωνικών και κοινοτικών θεσμών από το μετακατοχικό καθεστώς. Η έκπτωση του μητροπολίτη συγκυριακά σχετίζεται με μικρότητες, προσωπικές αντιδικίες, μικροκομματικούς ανταγωνισμούς, τοπικά συμφέροντα αλλά το υπόστρωμά της είναι κοινό με ό,τι συμβαίνει σε όλη την Ελλάδα· με την προσπάθεια συμμοριών να καταλάβουν όχι μόνο την πολιτική εξουσία αλλά και τους κοινωνικούς και κοινοτικούς θεσμούς σε όλα τα επίπεδα μέσα από τη φυσική και ηθική εξόντωση των αντιπάλων τους».
Υγιείς και μιάσματα…
ΚΑΤΑ τον ομιλητή ο αυτοχαρακτηρισμός των κατηγόρων του Ιωακείμ «ως μελών της υγιούς χιακής κοινωνίας» αποτελεί μια συνήθη μεταφορά των φασιστικών και ρατσιστικών κινημάτων, που αρκούσε για να χαρακτηριστούν οι αριστεροί ως μιάσματα. Οι κατήγοροι κατά πρόσωπο είχαν απευθυνθεί στον Ιωακείμ λέγοντας, «αποτελείτε μέγα ηθικοθρησκευτικόν και κοινωνικόν κίνδυνον από του οποίου το ταχύτερον πρέπει να απαλλαγή η κοινωνία και η Εκκλησία». Και αναρωτήθηκε πόσες φορές μέχρι σήμερα διάφοροι κύκλοι επικαλούνται τον ίδιο “κίνδυνο για την κοινωνία” από πραγματικούς ή φανταστικούς δράστες.
Αντίλογος;
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ όπως τόνισε καταλήγοντας ο Μιχάλης Βαρλάς, «στο δικό μας πόλεμο της μνήμης για την ταραγμένη δεκαετία του 1940 θα αναμετρηθεί μια πολωτική και μυθολογημένη εικόνα με μια ιστορία στα ανθρώπινα μέτρα. Δε θα αναμετρηθεί μια αριστερή μνήμη με μια δεξιά αλλά μια αντιμνήμη με μια κοινωνική μνήμη πλούσια σε επιχειρήματα, γνώσεις και δυνατότητες κατανόησης. Και από αυτή την άποψη ο εξαίρετος ιστορικός γιατρός Ανδρέας Μιχαηλίδης θα έχει μεγάλη επιτυχία αν προκαλέσει και τον αντίλογο».
16/6/2009 O Mητροπολίτης Χίου Ιωακείμ Στρουμπής είναι η εκκλησιαστική φυσιογνωμία με την οποία ασχολείται στο νέο βιβλίο του (εκδόσεις «άλφα πι») ο διδάκτωρ Ιστορίας της Ιατρικής Ανδρέας Μιχαηλίδης. Με μια προσωπικότητα που βρέθηκε στο στόχαστρο της μεταπολεμικής Ελλάδας και για την οποία πολλά γράφτηκαν και ακούστηκαν. Όμως είναι η πρώτη φορά που κάποιος, και στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Ανδρέας Μιχαηλίδης, ασχολείται με τόσες λεπτομερείς αναφορές στη ζωή και στη δράση του κυρού Μητροπολίτη, ο οποίος ήπιε το πικρό ποτήρι της έκπτωσης από το Μητροπολιτικό θρόνο της Χίου, ύστερα από διφορούμενη απόφαση του εκκλησιαστικού δικαστηρίου.
Ο Ανδρέας Μιχαηλίδης, οφείλουμε να ομολογήσουμε, «έψαξε» και έφερε στην επιφάνεια άγνωστες πτυχές της ζωής του Ιωακείμ, καθώς μέχρι σήμερα οι σχετικές αναφορές περιορίζονταν αποκλειστικά και μόνο με όλα όσα είχαν σχέση με τη δίκη και την έκπτωση του ιεράρχη από το μητροπολιτκό θρόνο. Ο οποίος κάθισε στο εδώλιο του κατηγορουμένου, σε μια εποχή δύσκολη και σε χρόνια πέτρινα, ύστερα από τις μηνύσεις και τις καταγγελίες κάποιων Χίων, που θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν είδαν με καλό μάτι τη συμπάθεια που είχε δείξει ο Ιωακείμ προς το ΕΑΜ…
Ξεκινώντας από τα Θυμιανά ο κατά κόσμον Χριστόφορος Στρουμπής φοίτησε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και χειροτονήθηκε διάκονος το 1903 ενώ παράλληλα, λόγω της στάσης του απέναντι στις τουρκικές αρχές, διώχτηκε και καταδικάστηκε σε εξάμηνη φυλάκιση. Το 1911 εκλέχτηκε Επίσκοπος Αρδαμερίου στη Μακεδονία και συμμετείχε στους εθνικούς αγώνες του 1912- 13. Στη συνέχεια με τη βοήθεια του Βενιζέλου τοποθετήθηκε το 1924 στη νεοϊδρυθείσα Μητρόπολη Καρδαμύλων και ακολούθως το 1933 στην αντίστοιχη Χίου, Ψαρών και Οινουσσών. Στη Μητρόπολη Καρδαμύλων είχε έντονη κοινωνική δράση, άγνωστη στους περισσότερους. Η ανάμειξή του με το ΕΑΜ στα χρόνια της Κατοχής και η βοήθεια που πρόσφερε φέρεται να είναι η αιτία της κατοπινής δίωξής του, καθώς η επικράτηση στη συνέχεια των αντίθετων δυνάμεων, τον έβαλε στο στόχαστρο με τα γνωστά αποτελέσματα.
Ο Ανδρέας Μιχαηλίδης προσπαθεί να παρουσιάσει τα πράγματα αντικειμενικά και το καταφέρνει μέχρι σε ένα βαθμό. Σκοτεινή παραμένει η περίοδος της γερμανικής κατοχής από το 1941 μέχρι το 1943, όταν ιδρύθηκε το ΕΑΜ της Χίου, χρονολογία από την οποία αρχίζουν και οι καταγγελίες για τον Κυρό Ιεράρχη. Αδύναμο σημείο το γεγονός ότι δεν καταγράφεται το κατηγορητήριο, αλλά και οι καταθέσεις των μαρτύρων κατηγορίας με λεπτομέρειες. Τα όποια συμπεράσματα για τις κατηγορίες και τις καταγγελίες τα μαθαίνουμε από μια περιληπτική παράθεση από τον συγγραφέα και από την ίδια την απολογία του Ιωακείμ, τις οποίες αντικρούει μετά βδελυγμίας. Και βέβαια ένα ερώτημα είναι αν οι συγκεκριμένες καταγγελίες ευσταθούσαν με την παράθεση αδιάψευστων στοιχείων. Πάντως η απολογία του Ιωακείμ πραγματικά τσακίζει κόκαλα και είναι μνημείο αγωνιστικότητας και αποφασιστικότητας, βάζοντας κάποια πράγματα στη θέση τους. Μια απολογία όμως που δεν έπιασε τόπο, αφού είχε φανεί από την αρχή ότι η απόφαση για την καταδίκη του ήταν ειλημμένη…
Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι είναι η πρώτη φορά που έχουμε μια γενική εικόνα του αείμνηστου ιεράρχη, κάτι που έλειπε από τη χιακή βιβλιογραφία, και αξίζουν συγχαρητήρια στον Ανδρέα Μιχαηλίδη. Γιατί μας παρουσιάζει, με αντικειμενικότητα θα λέγαμε, την πορεία και τη δράση ενός δεσπότη που δεν είχε και την καλύτερη κατάληξη σε χρόνια δίσεκτα, όταν η αναζήτηση της αλήθειας ήταν και μια δύσκολη υπόθεση.
Προλογίζουν οι Γιώργος Καραγιάννης δημοσιογράφος και συγγραφέας και Νίκος Χαρτουλάρης.
