Κυριακή, 2 Νοεμβρίου 2014

Η απαλλαγή από τα Θρησκευτικά και η ισότητα των ευκαιριών

Του Δημήτρη Καλαϊτζίδη Διευθυντή του ΓΕΛ Ραλείου Θηλέων Πειραιά

Σύμφωνα με αξιόπιστη πηγή, σε λύκειο της ευρύτερης περιοχής του Πειραιά, 65 μαθητές/μαθήτριες ζήτησαν απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών (από την Α’ και τη Β΄ λυκείου, όχι από τη Γ’ Λυκείου).

Να υποθέσουμε ότι ξαφνικά αλλαξοπίστησαν ή ότι ανακάλυψαν πως είναι άθεοι, άθρησκοι, έχουν πρόβλημα θρησκευτικής συνείδησης ή κάτι τέτοιο;

Προφανώς όχι και όλη η εκπαιδευτική και γονεϊκή κοινότητα γνωρίζει ότι δεν είναι έτσι τα πράγματα.

Ας δούμε λοιπόν πώς είναι τα πράγματα.

Το Υπουργείο Παιδείας με την 133099/Γ2/19/09/2013 Υ.Α. έδωσε το δικαίωμα σε αλλόθρησκους, ετερόδοξους, θέτοντες θέμα θρησκευτικής συνείδησης, να απαλλάσσονται από το μάθημα των θρησκευτικών.

Τι σημαίνει απαλλαγή;

Σημαίνει ότι δεν τίθεται βαθμός στα θρησκευτικά, δηλ. το κλάσμα που δίνει τον γενικό βαθμό είναι πολύ πιθανό να έχει μεγαλύτερη τιμή διότι ο παρονομαστής είναι μικρότερος για τους «άπιστους» και μεγαλύτερος για τους «πιστούς» (δεν παίρνουν όλοι 20….).

Τι άλλο σημαίνει απαλλαγή από τα θρησκευτικά; Σημαίνει ότι την ώρα που γίνεται το μάθημα των θρησκευτικών οι απαλλαγέντες παρακολουθούν μάθημα σε άλλο τμήμα της ίδιας τάξης.

Για να δούμε λοιπόν ποιες επιπτώσεις έχει αυτή η απόφαση, η οποία, βεβαίως, αναγνωρίζει ένα θεμελιώδες δικαίωμα του ανθρώπου, το δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία. 1η επίπτωση (αποκύημα της τράπεζας θεμάτων): αυξήθηκε κατακόρυφα ο αριθμός των αιτουμένων απαλλαγής από τα θρησκευτικά, διότι και το μάθημα αυτό συμπεριλαμβάνεται μεταξύ εκείνων που εξετάζονται με τράπεζα θεμάτων.

Τι πιο φυσιολογικό για ένα μαθητή ή μια μαθήτρια που έχει στην πλάτη του/της δώδεκα και πλέον τράπεζες θεμάτων να θέλει να απαλλαγεί από μία εξ αυτών;

Όταν όμως απαλλάσσεται ένας σημαντικός αριθμός μαθητών (ή έστω και ένας μαθητής) τότε καταργείται η ισότητα στις πιθανότητες επιτυχίας, διότι οι μαθητές εξετάζονται σε διαφορετικό αριθμό μαθημάτων, με τους «πιστούς» να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση.

Αναμένεται, λοιπόν, να αυξηθεί περαιτέρω ο αριθμός των μαθητών/μαθητριών που θα ζητούν την απαλλαγή τους από το μάθημα των θρησκευτικών. 2η επίπτωση: αν απαλλάσσεται μεγάλος αριθμός μαθητών, τότε τα τμήματα των 26 ή 27 μαθητών μπορεί να γίνονται τμήματα των 35, πράγμα που από το νόμο δεν επιτρέπεται και θα πρέπει να «σπάει» το τμήμα σε 2, κάτι που σημαίνει πρόσληψη περισσότερων καθηγητών.

Την ίδια στιγμή είναι πιθανό σε άλλο τμήμα να έχουν μείνει πολύ λιγότεροι μαθητές 3η επίπτωση: Αν στο τμήμα από το οποίο μεταφέρονται οι απαλλασσόμενοι δεν διδάσκει ο καθηγητής που διδάσκει στο τμήμα όπου μεταφέρονται, τότε οι απαλλασσόμενοι και μεταφερόμενοι, είναι απλοί επισκέπτες και μπορούν να κάνουν οτιδήποτε εκτός από μάθημα, την ώρα που οι συμμαθητές τους παρακολουθούν μαθηματικά, αρχαία, κτλ.

Οι επιπτώσεις 2 και 3 δείχνουν την τεράστια αναστάτωση που προκαλείται σε ένα σχολείο εξαιτίας των πολλών απαλλαγών. 4η επίπτωση: Αν σε ένα σχολείο απαλλάσσεται μεγάλος αριθμός παιδιών, τότε για κάποια τμήματα είναι πιθανό η διδακτική ώρα να μη μπορεί να αναγνωριστεί στον καθηγητή θρησκευτικών, διότι ο αριθμός των μαθητών που παρακολουθούν πιθανώς θα είναι μικρότερος του ελάχιστου προβλεπόμενου αριθμού.

Σε ακραίες περιπτώσεις, δηλαδή σε εκείνες που δείχνουν την έκταση ενός φαινομένου, δεν θα γίνεται καθόλου μάθημα θρησκευτικών στο σχολείο, με ότι αυτό σημαίνει για την εργασιακή κατάσταση των καθηγητών. Πριν δούμε στη συνέχεια τι μπορεί να γίνει, θα πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουμε ότι:

• η ελληνική κοινωνία έχει ήδη μετατραπεί σε σημαντικό βαθμό σε πολυπολιτισμική και «πολυθρησκευτική» κοινωνία, κάτι που επιβάλλει την αναγνώριση των δικαιωμάτων όσων ασπάζονται άλλα δόγματα ή δεν ασπάζονται κανένα.

• ο τίτλος του μαθήματος (και το Α.Π.) επιτρέπει σε αλλόθρησκους, ετερόδοξους, έχοντες θέμα θρησκευτικής συνείδησης ή απλώς κουρασμένους μαθητές/μαθήτριες να παίρνουν («με το νόμο») απαλλαγή από τα θρησκευτικά.

• το πρόβλημα δημιουργήθηκε από την απόφαση του Υπουργείου να αφήσει τα θρη-σκευτικά στα γραπτώς εξεταζόμενα μαθήματα με τράπεζα θεμάτων, ακόμη και μετά την εισαγωγή τράπεζας θεμάτων για όλα τα μαθήματα.

Αφού τα αναγνωρίσουμε όλα αυτά, θα πρέπει να σκεφτούμε ποιος είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος για να αναχαιτίσουμε το πρόβλημα ή καλύτερα, να εξαλείψουμε τις αιτίες της δημιουργίας του. Ενδεικτικά θα παραθέσουμε κάποιες δόκιμες ή πιθανώς αδόκιμες προτάσεις για λύση:

1. Μετατρέπουμε το μάθημα των θρησκευτικών σε γραπτώς εξεταζόμενο αλλά με τον ίδιο τρόπο που εξετάζονται τα μαθήματα επιλογής (δηλ. χωρίς τράπεζα θεμάτων). Πιστεύουμε ότι και μόνο αυτό θα έλυνε τα χέρια όλων και θα σταματούσε αμέσως το φαινόμενο. Μόνο όσοι πραγματικά έχουν ζητήματα με τη θρησκεία και τα δόγματα θα ζητούν πλέον απαλλαγή. Με την μετατροπή του σε «ενδοσχολικά εξεταζόμενο», το μάθημα των θρησκευτικών απαλλάσσεται από την τράπεζα θεμάτων και γίνεται πιο φιλικό και πιο προσιτό στους μαθητές. Είναι αδιάφορο πλέον αν θα συνυπολογίζεται ο βαθμός στον γενικό ή όχι.

2. Δίνουμε τη δυνατότητα στους μαθητές να επιλέξουν μεταξύ Θρησκευτικών και ενός άλλου, νέου μαθήματος (π.χ. Ιστορία των δογμάτων) το οποίο θα εξετάζεται όπως τα Θρησκευτικά (με τράπεζα θεμάτων κτλ).

3. Αλλάζουμε τον τίτλο του μαθήματος (ασφαλώς και το περιεχόμενο) και τον κάνουμε (πιθανώς): Ιστορία των δογμάτων (θρησκευτικών, πνευματικών, κτλ) ή Η ανθρώπινη προσέγγιση στο Θείο, κτλ (μπορεί οι ασχολούμενοι με το θέμα να βρουν πολλούς τίτλους).

Εν κατακλείδι, αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα το πρόβλημα, τώρα που είναι ακόμη η αρχή της σχολικής χρονιάς, από του χρόνου το πρόβλημα θα διογκωθεί επικίνδυνα. Εκτός από τις δικές μας προτάσεις, είναι βέβαιο ότι μπορεί να σκεφτεί κανείς κι άλλες και πιθανώς καλύτερες. Σε κάθε περίπτωση όμως, πρέπει άμεσα να δοθεί λύση στο πρόβλημα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: